Դանիական Kalundborg Symbiosis-ը արդյունաբերական շրջանաձևության դասական օրինակ է։ 1972 թվականից ի վեր այս ցանցը, որն այժմ միավորում է տասնվեց հանրային և մասնավոր ընկերություն, կիսում է ռեսուրսներ և փոխանակում ենթամթերքներ, այնպես որ մի ընկերության թափոնը դառնում է մյուսի համար ռեսուրս։ Օրինակ՝ մեկ գործարանի ավելցուկային ջերմությունը, ջուրն ու կենսանյութերն ուղղվում են հարևան արտադրություններ, իսկ դեղագործական արտադրության մնացորդային կենսազանգվածը՝ կենսագազի կայան՝ էներգիա և պարարտանյութ ստանալու համար։
Արդյունքները տպավորիչ են․ ամեն տարի այս համագործակցությունը վերաօգտագործում կամ վերամշակում է շուրջ 62,000 տոննա նյութ, խնայում է մոտ 4 միլիոն մ³ ջուր և տարեկան շուրջ 586,000 տոննայով նվազեցնում է CO₂-ի արտանետումները։
Առավելություններն ու արդյունավետությունը
Kalundborg Symbiosis-ը հնարավորություն է տալիս տարբեր ոլորտների ընկերություններին համատեղել իրենց ռեսուրսները՝ միաժամանակ նվազեցնելով արտադրական ծախսերն ու շրջակա միջավայրի վրա թողած վնասակար ազդեցությունը։ Մոդելը արդյունավետ է, քանի որ ապահովում է փոխադարձ օգուտներ բոլոր գործընկերների համար՝ ստեղծելով «շահող-շահող» համագործակցություն։
Հաջողված փորձ և ձեռքբերումներ
Kalundborg Symbiosis-ը համարվում է աշխարհում առաջին հաջողված արդյունաբերական էկոհամակարգերից մեկը։ Այն ոչ միայն ապահովում է կայուն արդյունքներ Դանիայի տնտեսության համար, այլև դարձել է միջազգային օրինակ․ բազմաթիվ երկրներ ուսումնասիրում և կիրառում են այս մոդելը սեփական էկոարդյունաբերական պարկերում։
Ազդեցությունները
- Բնապահպանական – CO₂ արտանետումների էական կրճատում, ջրի խնայողություն, թափոնների վերաօգտագործում։
- Սոցիալական – համայնքի համար ստեղծվում է ավելի մաքուր միջավայր, աճում է վստահությունը արդյունաբերական ոլորտի նկատմամբ։
- Տնտեսական – ընկերությունները խնայում են հսկայական ֆինանսական միջոցներ, իսկ փոխադարձ համագործակցությունը խթանում է նորարարություն և ներդրումներ։
Եզրակացություն
Kalundborg Symbiosis-ը ապացուցում է, որ արդյունաբերական ընկերությունների միջև համագործակցությունը կարող է ստեղծել կայուն և երկարաժամկետ համակարգ։ Այս մոդելը հաջողությամբ համատեղում է բնապահպանական պաշտպանությունը, սոցիալական շահերը և տնտեսական արդյունավետությունը՝ դառնալով շրջանաձև տնտեսության գլոբալ օրինակ։
Հոդվածը պատրաստեցին Կոտայքի տարածաշրջանային պետական քոլեջի «Հաշվողական տեխնիկայի և ավտոմատացված համակարգերի ծրագրային ապահովում» մասնագիտության ուսանողներ Վանյա Գաբրիելյանը, Ալեքսանդր Պողոսյանը, Կարեն սիմոնյանը։
